Telefoon: 0513 622 841      Volg ons op social media:

Staal in duidelijke taal

Staal in duidelijke taal

SNIJ Noord is uw partner voor hoogwaardig snijwerk. Diverse materialen zijn uiterst geschikt voor lasersnijden of watersnijden. De komende periode delen wij graag onze kennis met u aan de hand van de belangrijkste materialen. Als eerste: staal.

Staal is een veel gebruikte term, maar wat is staal eigenlijk?

Het staal wordt gewonnen uit ijzererts. In een hoogoven wordt het dusdanig bewerkt dat er platen of staven van kunnen worden gemaakt. We gaan hier niet in op het proces zelf, daarover is via onder andere http://nl.wikipedia.org/wiki/Hoogoven veel meer te vinden.

Over staal

Staal is een legering van – voornamelijk – ijzer en koolstof. De hoeveelheid koolstof ligt niet hoger dan 1,9% van het totaal. Ook kunnen andere stoffen of elementen zoals chroom, vanadium, silicium, mangaan, fosfor, zwavel of koper toegevoegd worden. Op deze manier wordt het staal beter geschikt voor bepaalde toepassingen. De diverse legeringen hebben allemaal één ding gemeen: zonder bepaalde bescherming gaan ze corroderen.

Er wordt een verschil gemaakt tussen ongelegeerd-, laag- en hooggelegeerd staal:

  • Ongelegeerd staal bevat maximaal 1,5% aan legeringselementen (koolstof niet meegerekend). Voorbeelden van legeringselementen zijn mangaan (Mn) of silicium (Si). Meestal is het doel hiervan om het materiaal harder of sterker te maken.
  • Laaggelegeerd staal bevat tussen 1,5% en 5% aan extra legeringselementen. Vaak zit er dan nog extra chroom (Cr), vanadium (V), molybdeen (Mo) en/of Nikkel (Ni) bij het ijzer en koolstof. Elk element heeft een bepaalde invloed op de eigenschappen van het uiteindelijke product. Corrosiebestendiger maken (Cr, Ni en Mo doen dat bijvoorbeeld), maar ook slijtvaster zijn veelgevraagde eigenschappen.
  • Hooggelegeerd staal bevat meer dan 5% extra elementen. De bekendste soort is RVS. In een volgende blog gaan we in op RVS.

Benamingen

Veelgebruikte kwaliteiten en benamingen in staal zijn St37, St52, Fe360, S235, S355, C45, mangaanstaal en Cortenstaal. Hieronder behandelen we deze benamingen in het kort :

  • St37, Fe360 en S235 zijn allemaal hetzelfde. In de volksmond wordt het ook wel eens ‘pisbakijzer’ genoemd. Het staal heeft een maximale treksterkte van 37 Kg/mm², 360 N/mm² en een vloeigrens van 235 N/mm². Dit is te herkennen aan de St, Fe en S voor de waarde. Wat betekenen maximale treksterkte en vloeigrens, en waar staan deze waarden voor? Kilogrammen kent iedereen. N (Newton) is hier een afgeleide van. 1 Kg is ongeveer 9,81 Newton. De maximale treksterkte staat voor de maximale Kg of N dat het materiaal aankan totdat het kapot gaat. De vloeigrens is het punt waar het materiaal nog tegen kan, zonder dat het voor altijd vervormd. Deze grens wordt ook wel de plastische deformatiegrens genoemd. S235 kom je overal om je heen tegen. Denk aan elektriciteitskastjes of brugdelen.
  • St52 en S355 zijn ook hetzelfde. De waarden komen weer overeen met de uitleg als hierboven.
  • C45 heeft tussen de 0,42 en 0,5% koolstof (C) gelegeerd (ook nog andere elementen!). Het wordt voornamelijk gebruikt in de machinebouw. Het kan nog een behandeling (veredelen) ondergaan, waardoor het harder en taaier wordt. Dat is een zeer gewenste eigenschap voor machineonderdelen.
  • Mangaanstaal is een term voor slijtvastere metalen. Hier is voornamelijk het element mangaan toegevoegd. 42MnV7 en X120Mn12 zijn bekende versies van mangaanstaal. Mangaanstaal wordt veelal toegepast voor rails, maar ook voor grijpbakken voor bulldozers.
  • Cortenstaal is een weervaste staalsoort. Dit staal beschermt zichzelf door een zeer vaste corrosielaag die ervoor zorgt dat het materiaal bijna niet verder roest. Het heeft een soortgelijke werking als bij RVS. Je zit dit materiaal veel gebruikt worden in kunstwerken, maar ook in zeecontainers.

Staal in het algemeen is erg goed machinaal te bewerken. Denk hierbij aan draaien, frezen, buigen, lassen, maar ook lasersnijden. Of platen nu in een onbeschermde variant of bijvoorbeeld in verzinkte versie gesneden moeten worden, dit kan allemaal vrij eenvoudig.

Staal is ook een relatief duurzaam product. Indien het goed beschermd wordt tegen corrosie, dan kan het lang meegaan. Ook is staal goed recyclebaar en te hergebruiken in toekomstige staalproducten.

SNIJ Noord kan staalplaten in nagenoeg alle uitvoeringen snijden tot ca 200mm dik. Dit doen we door middel van water- en lasersnijmachines. Voor meer informatie over materialen en toepassingen neemt u contact op met SNIJ Noord.

——

Bronnen: MCB-boek
Wikipedia: http://nl.wikipedia.org/wiki/Staal_(legering),
Jean-Paul Hijl, SNIJ Noord

9 Reacties

  1. Hette Germeraad op 22 april, 2016 at 19:32

    Helder verhaal, maar wat is nu eigenlijk S2-staal? ( Staat op Werckmann gereedschap, made in China.)

    • Snij Noord op 25 april, 2016 at 08:56

      Goedemorgen Hette,

      Leuke vraag!
      S2 is een specifieke benaming voor gereedschapsstaal.
      Deze kwaliteit is harder en slijtvaster dan bijvoorbeeld S235.

      MVG Jean-Paul

  2. m op 1 september, 2017 at 07:07

    wat is de huidige benaming voor St 42
    tegengekomen in oude tekening

    • SNIJ Noord op 17 oktober, 2017 at 15:14

      Beste M. Hier zijn we voor u ingedoken. St37 [wordt nu S235 genoemd, waarbij 235 de vloeigrens is] en St52 [wordt nu S355 genoemd; 355 is de vloeigrens] zijn bekende staalsoorten. Om de benaming van deze staalsoort op de oude tekening te kunnen checken zouden we graag meer informatie ontvangen. Wellicht kunt u dit mailen? Hartelijke groet, SNIJ Noord.

      • aad op 30 november, 2017 at 05:12

        Wellicht st 42 Chro Ni Mo 4 ?!

        • Rinske Langenkamp op 30 november, 2017 at 11:00

          Beste Aad,

          Wellicht, en dank voor je reactie. We hebben bij M. gevraagd om meer informatie zodat we dit verder kunnen onderzoeken. Interessant topic en we zijn heel benieuwd naar de oude tekening waar M. over spreekt.

          Hartelijke groet,
          SNIJ Noord

  3. Terah op 29 september, 2017 at 19:58

    Een kleine toevoeging om de uitleg van Jean-Paul net een tikkeltje completer te maken: De ‘S’ in S2 staat voor ‘shock-resistant’, het het gereedschap gemaakt van dit staal wordt ook eens ‘impact-resistant’ genoemd. Dit is gereedschap wat in de regel bv. een klap van een hamer kan incasseren zonder stuk te gaan. Denk aan steeksleutels, imbussleutels, etc.

  4. Leen alblas op 12 oktober, 2017 at 10:15

    Beste snijoord,
    Duidelijk verhaal, ik vroeg me af of ik misschien ook een rondleiding zou kunnen krijgen?
    Met vriendelijke groet, leen alblas

    • SNIJ Noord op 13 oktober, 2017 at 10:31

      Beste Leen Alblas, momenteel zijn er geen open dagen gepland. Zodra er een open dag georganiseerd wordt, zullen we dit via deze website communiceren. Hartelijke groet, SNIJ Noord.

Laat een bericht achter